Lijmen & Het been - Willem Elsschot

Willem Elsschot

Lijmen & Het been
1938, Uitgever: Athenaeum/Polak & Van Gennep
  • Braille-lezen

Een naamloze ik-figuur ontmoet in een café een vroegere jeugdvriend, Frans Laarmans. Vroeger was deze een idealistische kantoor-bediende tot hij tien jaar geleden door Karel Boorman gevraagd werd als secretaris van zijn ‘Algemeen Wereldtijdschrift voor Financiën, Handel, Nijverheid, Kunsten en Wetenschappen’. Boorman blijkt een gewiekste zakenman, die probeert zijn klanten zo ver te krijgen dat ze een artikel over hun bedrijf laten plaatsen. Ze moeten dan wel veel exemplaren van het tijdschrift afnemen. Het schrijven van de artikelen, waarvan Boorman kant en klare ontwerpen in de la heeft liggen, wordt een van de taken van Laarmans. Hij hoeft de teksten alleen maar aan te passen. De kunst is de mensen zo te ‘lijmen’ dat ze een groot aantal exemplaren bestellen.
Na twee mislukte pogingen lukt het hen aan de smederij Lauwereyssen honderdduizend exemplaren te verkopen. Ondanks pogingen van de eigenaars te bestelling te annuleren, zet Boormans door. Laarmans moet vervolgens de maandelijkse termijnen incasseren, wat hem grote moeite kost. Wederom ontmoet de ik-figuur Laarmans, die hem nu het vervolg van de geschiedenis vertelt. Boorman was na de dood van zijn vrouw veranderd, hij kreeg last van zijn geweten en wil de eigenares van de smederij het geld van het Wereldtijdschrift terug betalen. Dit weigert de vrouw, maar Boormans verzint allerlei listen om haar toch het geld te bezorgen. Na diverse verwikkelingen, met politie, met een rechtszaak, met het kopen van oud papier en een verblijf in een psychiatrische inrichting en de hulp van pastoor Jan, een neef van Laarmans, komt er een einde aan alle perikelen. Laarmans heeft intussen de exploitatie van het Wereldtijdschrift weer overgedragen aan Boorman.