Keuzelijst, aanvulling 2020-2021

Klik hier voor de printversie van de keuzelijst. Tot 1 juli zullen ook de titels uit seizoen 2019-2020 in deze lijst zichtbaar zijn.

De testamenten

Margaret Atwood
N20-01
Uitgeverij Prometheus, 2019, 448 p.

Na 34 jaar is er een vervolg op de klassieker The HandmaidsTale, dat direct geadopteerd werd door seriemakers en activisten. In deze roman leven vrouwen in een dictatoriale religieus-puriteinse politiestaat, waarin mannen het volledig voor het zeggen hebben. Vrouwen zijn ingedeeld in klassen, waarbij de dienstmaagden in hun rode jurken het nog het zwaarst te verduren hebben. Zij moeten als inwonende dienstmaagd zorgen voor nageslacht bij echtparen van de heersende klasse waar - vanwege milieuproblemen - nog geen babys geboren zijn. "Gezegend zij de vrucht" en "Onder zijn oog" is dan ook de officiële groet in de dystopische staat Gilead. Met De testamenten won M. Atwood de prestigieuze Bookerprize 2019. Het is zeer actueel. Er zijn talloze parallellen met de huidige samenleving (van Trumps puriteinse beleid tot Orban die pleit voor meer babys; boeiend om de tendensen te herkennen). Spannend, wisselend perspectief is knap uitgewerkt, thrillerachtig plot. Verzetsroman (afbrokkeling regime).

Links genoemd in de leeswijzer

  • Leven en werken van Margaret Atwood
  • In The Guardian staat een artikel waarin Johanna Thomas-Corr met uitgevers en medeauteurs praat over Atwood en De testamenten. 
  • Poëzie van Margaret Atwood op de website van de Poetry Foundation
  • Margaret Atwood op YouTube
  • Channel 4 News: Margaret Atwood on her sequel to The Handmaid's Tale, politics of fear and the climate crisis
  • Xandra Schutte: De Groene (mogelijk alleen toegankelijk voor abonnees van deze krant)
  • Margriet Oostveen – de Volkskrant  (mogelijk alleen toegankelijk voor abonnees van deze krant)
  • Elma Drayer – de Volkskrant  (mogelijk alleen toegankelijk voor abonnees van deze krant)
  • Mojdeh Feilli – Parool (mogelijk alleen toegankelijk voor abonnees van deze krant)
  • Joseph Van den Houte: Boeiend vervolg op "Het verhaal van de dienstmaagd". Op: Hebban, 15 september 2019
  • Fleur Speet – Atheneum 
  • Julie Myerson – The Guardian 
  • Lidewijde Paris op NPO1 radio 
  • Over zelfcensuur en angst van schrijvers: De Groene (Alleen toegankelijk voor abonnees van deze krant maar zeer de moeite waard!)

De stilte van de vrouwen

Pat Barker
N20-02
Uitgeverij Ambo Anthos, 2019, 336 p.

In deze roman wordt het beroemde verhaal van de Trojaanse oorlog, zoals Homerus dat in de Ilias heeft beschreven, deels verteld vanuit het perspectief van een vrouw, Briseis. Zij wordt gevangen genomen en daarmee verandert haar leven drastisch. Haar man en haar broers worden vermoord en zijzelf wordt tot slavin gemaakt. We krijgen door de blik van Briseis een scherpe, nietsontziende kijk op het rauwe leven van de vrouwen. We volgen haar strijd om weer een vrij mens te worden. Pat Barker, die eerder de BookerPrize won, schrijft heel fysiek, realistisch en beeldend. Het gaat hier om een actueel thema, gezien de parallellen met oorlogssituaties in onze tijd.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Anne: Hebban bespreekt De stilte van de vrouwen van Pat Barker. Bij Hebban, 18 september 2019.
  • Fleur Speet: Rauw en met mededogen. In: Atheneum, 22 augustus 2018
  • Marcella: De stilte van de vrouwen, Pat Barker. In: Books & Macchiatos, 24 juli 2019
  • Lies Schut: Oorlog raakt allen. In: De Telegraaf, 6 augustus 2019 (alleen toegankelijk voor abonnees van deze krant)
  • Emily Wilson: The Silence of the Girls by Pat Barker review – a feminist Iliad. In: The Guardian, 22 augustus 2018
  • Audrey Helen Weber: Giving Voice to Homer’s Women. In: New York Times, 27 september 2018
  • Joost de Vries en Ellen Deckwitz: De stilte van de vrouwen klinkt oorverdovend. De Groene Amsterdammer, 28 juni 2019
  • Claire Armitstead en Sian Cain: Hay festival special. In: The Guardian Books podcasts, 4 juni 2019
  • Sophie Gilbert: The Silence of Classical Literature’s Women. In: The Atlantic, 24 september 2018
  • Wikipedia over Pat Barker 

De onsterfelijken

Chloe Benjamin
N20-03
Uitgeverij Meulenhoff, 2019, 386 p.

Recensie NRC (5 ballen): "Vier kinderen krijgen in New York van een waarzegster te horen wanneer ze zullen sterven. Het is het begin van een familieroman, waarin je als lezer kunt verdwijnen. Als lezer krijg je één van de voorspellingen - een heel lang leven - meteen te horen. Maar wat zijn de voorspellingen voor de anderen? En kloppen de voorspellingen? Allemaal? En als er één klopt, hoe komt dat dan? Doordat de waarzegster een wel heel bijzondere gave heeft? Of omdat de kinderen voorspeld was hoe lang ze zouden leven, waarna ze die voorspelling steeds in hun achterhoofd houden (...)?" Die intrigerende vragen zijn gek genoeg niet eens het interessantst aan dit boek. Er is nog veel meer dat het verhaal voortstuwt, want De onsterfelijken is ook gewoon een spannende en ontroerende roman. Elk kind kiest (?) zijn eigen levenspad. De lezer wordt in nieuwe werelden gebracht, daar waar je anders nooit komt; zoals in de homoscene in de wijk Castro, bij de Roma en in een traditioneel joods huishouden in New York. Is de moraal nu dat je groots en meeslepend moet leven? Levensbestemming en vrije wil? Toeval of lot? Het komt zomaar voorbij, zonder dat het er filosofisch-dikdoenerig bovenop ligt.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Clare Clark: The Immortalists by Cloe Benjamin review – is it better to know your own fate? In The Guardian, 30 maart 2018. 
  • Judith van der Boon: Recensie: De onsterfelijken. Chicklit.nl, 31 januari 2019. 
  • Vrouwkje Tuinman: Er is niets anders dan het nu. Trouw, 24 februari 2019. 

Klein Engeland

Jonathan Coe
N20-04
Uitgeverij De Bezige Bij, 2019, 432 p.

In de jaren 2010-2018 begint de politiek een steeds grotere rol te spelen in de levens van de Engelse schoolvrienden Doug en Benjamin en diens nichtje Sophie. Ook hun familieleden en bekenden raken op drift. Naarmate de Brexit dichterbij komt ver-scherpen de tegenstellingen zich. Doug, een politiek commentator, schrijft gepassioneerde columns over de arm-rijkverhoudingen vanuit zijn onbetaalbare appartement in Chelsea. Schrijver Benjamin heeft moeite met zijn middelbare leeftijd en probeert nog één keer iets nieuws in zijn leven. Kunsthistorica Sophie en haar man rij-instructeur Ian zijn net getrouwd en hebben ieder een ander idee van de toekomst van hun land en mogelijkerwijs van hun relatie. Sublieme sociaal-politieke roman over Engeland aan de vooravond van de Brexit. Zgn. Brexlit. Coe tekent met gevoel voor humor een land vol nostalgie en verwarring, van teleurstelling en onverholen woede. Met onvergetelijke passages over het enthousiasme over de Olympische Spelen in Londen in 2012.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Romana Abels: Jonathan Coe schetst hoe de helft van het Verenigd Koninkrijk de andere helft voor geen cent meer vertrouwt. In: Trouw, 9 maart 2017
  • Graa Boomsma: Beschaafd nationalisme. In: De Groene, 5 juni 2019
  • Hans Bouman: Middle England is een roman over een groep levensechte mensen. In: De Volkskrant, 18 januari 2019
  • Patrick van IJzendoorn in gesprek met Jonathan Coe: ‘Jonathan Coe: ‘De Brexit is zo vreemd. Wie had kunnen bedenken dat we ons zo in de nesten zouden werken?’. In: De Volkskrant, 29 maart 2019.
  • Emmi Schumacher: ‘Die mensen’. In: Atheneum.nl, 13 november 2018 
  • Lucas Vanclooster: ‘Jonathan Coe schreef "Klein Engeland", de eerste roman over de Brexit’. In: VRT, 28 mrt 2019
  • John Williams: ‘Middle England,’ a Traditional Novel Set in Our Very Unconventional Times’. In: New York Times, 21 augustus 2019
  • Jonathan Coe op YouTube Interview met Flavio Gregor, 4 april 2019, 6:35 min.(Engelstalig) 
  • Shakespeare and Company Bookshop – in gesprek met Jonathan Coe, 10 december 2018, 1:02.22 min. (Engelstalig) 
  • Op internet is het manifest te vinden van Enoch Powell waar Helena Coleman zo ‘graag’ naar verwijst en dat Engeland diep heeft verdeeld
  • Informatie over de Midlands (Engeland).

De goede zoon

Rob van Essen
N20-05
Uitgeverij Atlas Contact, 2018, 382 p.

In een wereld waar invoering van het basisinkomen heeft gezorgd voor lethargie en stijgend museumbezoek reizen twee mannen af naar het zuiden met een geheime opdracht. De één kent het echte doel van de reis. De ander heeft net zijn moeder begraven. Samen gaan ze op zoek naar verlossing en vergetelheid, bijgestaan door ironische robots en praatgrage zelfrijdende auto's. De goede zoon is niet alleen een meeslepend verslag van een tocht door een labyrint vol vreemde gebeurtenissen, maar ook een verrassend autobiografische roman over een zoon die de balans opmaakt na de dood van zijn moeder. Het geheugen van een collega opvullen? Zorgrobos, robos aan hotelrecepties? Een wc, die je ochtenddrol analyseert? Zelfrijdende en pratende autos? Hoe bizar wil je het hebben? Het verhaal gaat alle kanten op, plotloos misschien?Toch is het allemaal heel geloofwaardig.....deze wonderbaarlijke reis met veel humor, ironie en emotie. Gehonoreerd met de Libris Literatuurprijs 2019

Links genoemd in de leeswijzer

  • Baren, Roanne van ‘21 vragen aan... Rob van Essen’. Op: Groene.nl, 6 november 2018.
  • Becker, Sander ‘Librisprijswinnaar Rob van Essen: “Zouden lezers dit pruimen, vroeg ik mij af?”’ In: Trouw, 11 mei 2019.
  • Juryrapport Libris Literatuur-prijs 2019
  • Bergh, Thomas van den ‘Verzoening met het onbegrijpelijke’. In: HP/De Tijd, 30 november 2018.
  • Bunt, Teunis ‘De goede zoon (Rob van Essen)’. Op: Bunt Blogt, 18 juli 2019.
  • Eiselin, Judith ‘Een krankjorume wereld, of toch ook niet’. In: NRC Handelsblad, 19 oktober 2018.
  • Houwelingen, Bo van ‘Onderhoudende reflecties in absurdistisch decor’. In: de Volkskrant, 29 december 2018.
  • Peppelenbos, Coen ‘De auto wordt therapeut’. Op: Tzum, 10 november 2018.
  • Pruis, Marja ‘Als een kamer door de nacht’. In: De Groene Amsterdammer, 1 november 2018.
  • Roukema, Mirjam ‘Met Librisprijs bekroonde roman spiegel voor wie kijken wil’. In: Reformatorisch Dagblad, 28 juni 2019.
  • Schouten, Rob. ‘Wat blijft er later over van ons ik?’. In: Trouw, 13 oktober 2018.
     

De paradox van geluk

Aminatta Forna
N20-06
Uitgeverij Nieuw Amsterdam, 2018, 411 p.

Twee onbekenden lopen elkaar tegen het lijf op Waterloo Bridge in Londen. De één is Attila, een Ghanese psychiater die gespecialiseerd is in trauma, de ander is Jean, een Amerikaanse natuurbioloog die de gewoonten van stedelijke vossen bestudeert. Bij het observeren van de vossen maakt Jean gebruik van een netwerk van bewakers, parkeerwachters, straatvegers en nachtportiers. Ditzelfde netwerk zet zij later in om het verdwenen achterneefje van Atilla op te sporen. Er ontstaat een bijzondere en ongewone vriendschap tussen Atilla en Jean. Geleidelijk aan kom je steeds meer weten over hun levens. Deze roman geeft een luisterrijk beeld van het Londen van de immigranten, die daar ver weg van huis een manier vinden om te (over)leven en over enorme veerkracht beschikken. Niet alleen de mensen immigranten maar ook planten en dieren (halsbandparkieten, vossen, een walvis en een zeehond). In een prachtige beeldende taal stroomt het verhaal van pagina naar pagina.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Auteurswebsite: A. Forna
  • Katja de Bruin: ‘Het nut van tegenslag’. Op: vpro.nl, 9 oktober 2018.
  • Jeroen van Kan spreekt met Aminatta Forna. In: VPRO Boeken, 25 november 2018.
  • Kathy Mathys: ‘Westerlingen hebben te weinig veerkracht’. In: De Standaard, 16 november 2018. De Standaard 2.
  • Hieronder staan enkele online vrij te raadplegen recensies. Wie meer recensies wil lezen en lid is van een openbare bibliotheek kan terecht bij Literom
  • Fiep van Bodegom: ‘Angst voor het ongetemde’. In: de Groene Amsterdammer, 23 januari 2019.
  • Hans Bouman: ‘Indrukwekkende roman van Aminatta Forna over de Britse identiteitscrisis’. In: de Volkskrant, 2 november 2018.
  • Kathy Mathys: ‘Lagen van de stad’. In: De Standaard, 16 november 2018.
  • Mieke van der Weij: ‘De paradox van geluk van Aminatte Forna’. Op: ncrvgids.nl, 30 oktober 2018.
  • Annemarie van Niekerk: ‘Hoe vreemdelingen en vossen in Londen overleven’. In: Trouw, 28 oktober 2018.

De trooster

Esther Gerritsen
N20-07
Uitgeverij De Geus, 2017, 224 p.

Geheel tegen de regels wordt Henry Loman, een onlangs ontslagen staatssecretaris, in een klooster annex retraitecentrum opgevangen door Jacob, de conciërge. Aanvankelijk stelt Jacob, zich bewust van de hiërarchie binnen de orde, zich terughoudend op. Maar gaandeweg groeit er een bijzondere verstandhouding tussen de gelovige conciërge en de gast die een misdaad op zijn geweten heeft. Jacob verliest zich in de aandacht die hij krijgt en is bereid ver te gaan om de vriendschap te behouden. Het verhaal speelt zich af in de veertig dagen voor Pasen en loopt parallel aan het lijdensverhaal van Christus. Mooie roman over een ongewone vriendschap in een religieuze context. Diepzinnige themas als menselijk falen, schuld en troost weet Esther Gerritsen helder en in prachtige, vaak poëtische zinnen over te brengen op de lezer.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Persis Bekkering: “Een outsider die de mensheid geestig fileert en beschouwt: er is weer een nieuwe roman van Esther Gerritsen”. In: De Volkskrant, 9 maart 2018
    (mogelijk alleen toegang voor abonnees)
  • Reinald Molenaar: ‘“Geloof lijkt op een plantje dat je tijdig water moet geven”: Schrijfster Esther Gerritsen opnieuw in gesprek met Tijs’. In: Visie Magazine
  • Coen Peppelenbos: “Het prettige aan De trooster is dat er geen eenduidige religieuze boodschap in zit”. In Tzum, 24 maart 2018
  • Jann Ruyters: ‘Met geloof, aanbidding en toewijding heeft Esther Gerritsen weinig moeite’. In: Trouw, 10 maart 2018
  • Thomas de Veen: “Een engel in onvermoede gedaante”. In: NRC, 9 maart 2018
    (mogelijk alleen toegang voor abonnees)
  • ‘Esther Gerritsen – De trooster’. In: Libris Literatuur Prijs, 2019
  • Tzumcast 
  • BoekenFM3 
  • Barts boekenclub 
  • VPRO Boeken 

De hemel verslinden

Paolo Giordano
N20-08
Uitgeverij De Bezige Bij, 2018, 460 p.

Elk jaar brengt Teresa met haar vader de zomer door bij haar oma in Puglia in het zuiden van Italië. Daar leert ze haar buurjongens Bern en Tomasso en Nicola kennen die in een masseria wonen, een landgoed, waar ze groente verbouwen. Hun vader, Cesare, heeft hele eigen ideeën over de wereld. De boerderij lijkt een religieuze commune, moet uiteindelijk zelfvoorzienend worden. Het verhaal volgt het leven van de jongeren tot in hun volwassenheid. Uiteindelijk vergooit Tommaso zijn leven aan drank, drugs en gokken. Bern probeert samen met Teresa van de masseria een alternatieve leefgemeenschap te maken en Nicola gaat bij de politie werken. De Hemel verslinden is een roman, waarin vier jonge mensen op zoek zijn naar de zin van hun bestaan en waarin vriendschap, geloof en idealen op een indringende manier beschreven wordt.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Paolo Giordano, Wikipedia
  • Ronald de Rooij, ‘De mysterieuze aantrekkingskracht van onstuimige vitaliteit en ongeremde idealen.’ In Trouw, 4 november 2018. 
  • Joyce Roodnat, ‘Een puberzomer vol jaloezie, erotiek en voyeurisme.’ In NRC, 30 november 2018.
  • Thomas de Veen, ‘Er zit iets fundamenteels in ons allen en dat is gevaarlijk vooral voor twintigers.’ In: NRC 1 november 2018. 
  • Margot Poll, ‘Wiskunde is dé manier om angsten onder controle te krijgen.’ In NRC, 20 april 2020. 
  • Een samenvatting van Italo Calvino van De baron in de bomen is te vinden op de site van bol.com
  • Over de filosoof Max Stirner en zijn boek De enkeling vindt u informatie op de site van bol.com  en op Wikipedia  
  • Tenslotte is er op YouTube een filmpje beschikbaar over Fukuoka: "One straw revolution"

Broer

Mahir Guven
N20-09
Uitgeverij Ambo Anthos, 2019, 256 p.

In dit boek volgen we het leven van vader en twee zonen; migranten in de Parijse banlieue. Wijken die door de media vooral afgeschilderd worden als broeinesten van dikke shit en van radicaliserende jongeren. Guven poogt het werkelijke leven van deze mensen te schetsen. Mensen van vlees en bloed, die dromen, een beter leven willen voor henzelf en hun kinderen. Broer en Broertje komen beiden aan het woord, in gesprek met elkaar. Broer, de taxichauffeur bij Uber en Broertje, de dromer met een goede baan als verpleger. In de verschillende hoofdstukken zijn om en om Broer en Broertje aan het woord. Broer vertrekt voor een Islamitische organisatie naar Syrië, om daar echt van betekenis te kunnen zijn en wordt hiermee een Jihadstrijder.... een terrorist? Guven won met dit rauwe en rijke portret van twee Frans-Syrische broers de Prix Concourt du Premier Roman. Hij biedt een vlijmscherp zicht op zeer actuele themas: illusies in de multiculturele samenleving, het leven in de Franse banlieue, kansengelijkheid, schuld. De roman is stilistisch verrassend; een spel met straattaal.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Mieke Koster, 16 juni 2019, Alles over boeken schrijvers.
  • Daan Pieters, 29 juli 2019, Tzum 
  • ‘Hier in Frankrijk waren we stront.’ ‘Actuele en harde debuutroman.’ In: NRC 30 mei 2019. 
    Alleen voor abonnees toegankelijk.
  • ‘Banlieues zijn niet alleen maar…’. In: Het Parool . Alleen voor abonnees toegankelijk.

De nachtstemmer

Maarten ’t Hart
N20-10
Uitgeverij De Arbeiderspers, 2019, 316 p.

De Groningse orgelstemmer Gabe Pottjewijd verblijft eind jaren tachtig van de vorige eeuw enige tijd in een Zuid-Hollands havenstadje (lees: Maassluis) om daar een beroemd orgel te stemmen. Hij verbaast zich over de vreemde snuiters die hij hier ontmoet. Bij zijn werk krijgt hij onverwacht hulp van een zestienjarig meisje dat min of meer gehandicapt is. Zij is de dochter van een aantrekkelijke Braziliaanse weduwe, die hem regelmatig uitnodigt om te komen eten. Het ziet ernaar uit dat er iets moois ontluikt tussen de saaie orgelstemmer en de exotische schone. Dat leidt in het stadje tot roddels, jaloezie en zelfs bedreiging. De Nachtstemmer is een onvervalste Maarten t Hart. Zoals we van deze schrijver gewend zijn, spelen geloof, orgelmuziek en liefde een grote rol. De lezer wordt makkelijk het verhaal ingezogen. Het is een heerlijk boek voor de liefhebber, heel geestig.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Auteurspagina op website Singel Uitgeverijen
  • Knols, Karolien (12 september 2019). Schrijver Maarten ’t Hart: ‘Gelovigen krijg je nog net iets beter op de kast dan feministen’. De Volkskrant.  
  • Muus, Dries (14 september 2019). Een vermakelijke toevoeging aan het oeuvre van Maarten ’t Hart. Het Parool.  
  • Reve, Gerard (1999). Verzameld werk [deel 2]. Amsterdam/Antwerpen: Veen.
    Schouten, Rob (1 september 2019). De nieuwe Maarten ’t Hart is een echte Maarten ’t Hart. Trouw.  
  • Vervoort, Hans (24 februari 2020). Een roman zoals enkel Maarten ’t Hart die schrijven kan. Literair Nederland.  
  • Wikipedia Extase van Theresia
  • Wikipedia Gerard Reve
  • Wikipedia over Maarten ’t Hart
  • Wikipedia Mat ‘46
     

Zwarte schuur

Oek de Jong
N20-11
Uitgeverij Atlas Contact, 2019, 489 p.

Op zijn negenenvijftigste heeft schilder Maris Coppoolse een overzichtstentoonstelling in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Hij staat op het toppunt van zijn roem. Maar dan wordt in een weekblad de bron van zijn obsessieve werk blootgelegd: een misdaad die hij op zijn veertiende beging. Niemand in zijn omgeving is hiervan op de hoogte. Zijn vrienden en bekenden zijn geschokt. Langzaam wordt duidelijk hoe deze catastrofale gebeurtenis op het Zeeuwse eiland van zijn jeugd zijn leven bepaald heeft. Hoe ze doorwerkt in zijn leven als kunstenaar in Amsterdam en New York en zijn relaties met vrouwen beïnvloedt. Zoals met de levenslustige Fran met wie hij op één van de Canarische eilanden hun verhouding onderzoekt. Epische vertelling over leven met trauma alsmede over de zinderende kracht van een grote liefde. Oek de Jong munt uit in de beschrijving van agressie en erotiek tegen de achtergrond van de zoektocht naar schoonheid en waarheid.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Dirk-Jan Arensman: ‘Schilderachtig proza’. In: VPRO Gids, 7 september 2019 
  • Jaap Goedegebuure: ‘Oek de Jong: het kwaad is onuitroeibaar’. In: Trouw, 14 december 2019
  • Daniela Hooghiemstra: ‘Voor Oek de Jong is elke roman een afdaling in zijn onderbewuste’. In: De Volkskrant, 30 augustus 2019 
  • Dries Muus: ‘Heldere zinnen, troebele motieven bij Oek de Jong’. In: Het Parool, 6 september 2019 
  • Marja Pruis: ‘Weerloze macho’. In: De Groene Amsterdammer, 4 september 2019 

De verloren berg

Lieke Kézér
N20-12
Uitgeverij De Arbeiderspers, 2019, 256 p.

Schrijver Thomas Noorman verliest zijn vrouw Kira bij een fataal auto-ongeluk. Hij vindt kortstondig troost in de armen van Lauren, de juf van zijn zoontje Tommie (5), en vertrekt met hem en met zijn dochters Cleo (15) en Matilde (9) in een camper naar de Pyreneeën. Daar voltrekt zich een gezinsdrama en na de ontknoping snap je alles: het er 100% zijn voor de kinderen maar ook het roken, Cleos boosheid, de drank, de koffie en de doorwaakte nachten. De stijl is rustig en sober, het plot spannend en sterk. De kinderen zijn ontroerend neergezet. Tenslotte zijn er de intertekstuele verhalen, van Proust tot kinderboeken. Ze bieden troost, ook en juist in een tijd van heftige rouw. De Spaanse verloren berg kun je niet zien, maar hij is er wel: een prachtig en sterk verhaal!

Links genoemd in de leeswijzer

  • Femke Essink, De Groene Amsterdammer, 31 juli 2019
  • Mijke de Kruijf, Karakters, 16 juli 2019
  • Matthijs de Ridder, De Standaard, 05 juli 2019, (alleen toegankelijk voor abonnees)
  • Rob Schouten, Trouw, 22 juni 2019, (alleen toegankelijk voor abonnees)
  • Irene Start, Elsevier Weekblad, 17 juni 2019, (alleen toegankelijk voor abonnees)
  • Erik-Jan Hummel, Tzum, 02 juli 2019
  • Mieke van der Weij en Peter de Bie, NPO Radio 1, 27 juli 2019

Uit het leven van een hond

Sander Kollaard
N20-13
Uitgeverij van Oorschot, 2019, 192 p.

Het verhaal speelt zich af op een bloedhete zaterdag in juni in een kleine Nederlandse stad. Henk van Doorn (56, IC-verpleegkundige) laat zijn 13-jarige kooikerhond, Schurk, uit en merkt dat het dier niet in orde is. Thuiskomend besluit hij alsnog naar een dierenarts te gaan, die hartfalen bij Schurk constateert, maar het leven van de hond wel nog enige maanden kan rekken met de juiste medicijnen. In de bus ontmoet hij Mia, scheikundelerares, die op de terugweg met hem mee naar huis gaat om Schurk te zien. Tussendoor wordt verhaald over Lydia, ex-vrouw van Henk. Middels flashbacks en vooruitwijzingen weet je als lezer al dat Schurk op 17 november zal sterven, en dat de verhouding met Mia zal voortduren, begrijp je wat de hond voor Henk en Lydia betekende. Je wordt als lezer diverse keren op een grappige manier rechtstreeks aangesproken door de schrijver. Heel mooie beschrijvingen van puppygedrag. Geestige verhalen over de muzikale smaak van de hond. Veel overpeinzingen en monologen van Henk over wat leven betekent en sterfelijkheid. Prachtige detailbeschrijvingen van gedrag, voorwerpen, uiterlijk. Metaforen en andere beelden die je nopen tot overdenking.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Elisabeth Francet: ‘Meer dan een pompend hart’. In: De Leesclub van Alles, 7 juni 2019
  • Guus Bouer: ‘Interview: Sander Kollaard over Uit het leven van een hond’. In: Tzum, 21 juli 2019
  • Jeroen van Kan en Sander Kollaard: ‘Sander Kollaard’. In: VPRO Boeken, 14 april 2019
  • Just Houben: ‘De grandeur van alledaagse gebeurtenissen’. In: Literair Nederland, 13 mei 2019
  • Lodewijk Verduin: ‘Levenslust’. In: De Groene Amsterdammer, 13 maart 2019
  • Rob Schouten: ‘Sander Kollaard beschrijft de mens op zijn mooist, aarzelend, maar ook vol goede moed’. In: Trouw,  6 april 2019 

Gezichten van glas

Michiel Lieuwsma
N20-14
Uitgeverij De Arbeiderspers, 2018, 367 p.

Drie jonge mensen, een idealiste, een cabaretier en een kunstenaar wonen noodgedwongen tijdelijk in hetzelfde huis. Debora is gedesillusioneerd uit Afrika teruggekeerd en zoekt een nieuw doel, Gilbert worstelt krampachtig met zijn oudejaarsshow en Jonathan heeft de hiërarchische kunstmarkt de rug toegekeerd om op zolder te verdwijnen in zijn eigen werk. Alle drie staan ze op een kruispunt in hun leven en zoeken naar nieuwe manieren om een betekenisvolle bijdrage aan de wereld te kunnen leveren. Maar is het huis wel groot genoeg om onderdak te bieden aan hun verschillende en soms strijdige strategieën? Niet alleen een eigentijdse tekening van de liefdadigheidsindustrie, de kunst- en theaterwereld, maar ook een psychologische verkenning van drie zeer verschillende personages. Een adembenemende, maatschappelijk relevante roman over schuldgevoel en onmacht in een ontwrichte wereld. Waar is nog hoop, wat is nog echt, wat kunnen we doen?

Links genoemd in de leeswijzer

  • Cloostermans, Mark. ‘Is er leven buiten de markt?’ In: De Standaard, 29 juni 2018
  • De Nieuwe Toneelbibliotheek. ‘Michiel Lieuwma’
  • De Snijtafel. ‘De Snijtafel'
  • Interview Vogue
  • Kops, Istvan. ‘Gezichten van glas.’ Op: De Leesclub van Alles, 20 juli 2018
  • Kraak, Haro. ‘Profiel van De Snijtafel: 'We zien het niet als humor; we menen wat we doen.’ In: de Volkskrant, 13 mei 2014
  • Liefde, Jan. ‘Algemeene geschiedenis voor het volk, van het standpunt des christelijken geloofs beschouwd.’ H. Höveker, 1848. Gedigitaliseerd op 28 februari 2012: Google books
  • Lesaffer, Randall. Inleiding tot de Europese rechtsgeschiedenis. Leuven University Press, 2008
  • Meertens Instituut. ‘Nederlandse Voornamenbank – Jonathan. 2020
  • Michiel Lieuwma. ‘Homepage’, ‘Media’, ‘Roman’, ‘Toneelstukken’ en ‘Performance.’ 2020
  • Nooit Meer Slapen. ‘Schrijver Michiel Lieuwma over zijn nieuwe roman.’ Op: www.vpro.nl, 20 april 2018
  • Redactie Noorderzon. ‘Michiel Lieuwma - naar de maan of naar de haaien? 2019
  • Van den Berg, Dieter. ‘De powerpoint-ironie van Michiel Lieuwma in Eindhoven.’ In: Eindhovens Dagblad, 13-12-2017
  • Zandberg, Lucas. ‘Schijnheiligheid en realiteit.’ Tzum literair weblog, 21-06-2018

Grand Hotel Europa

Ilja Leonard Pfeijffer
N20-15
Uitgeverij De Arbeiderspers, 2019, 547 p.

In Grand Hotel Europa zijn verschillende verhaallijnen te vinden. Onder meer een liefdesrelatie en de zoektocht naar een schilderij. Twee themas houden al die verschillende verhaallijnen op een bijzondere manier bij elkaar: het verleden van Europa en massatoerisme. Ons verleden is zowel het blok aan ons been, als ons uniqueselling point. Om dit boek kunnen we niet heen, met humor geschreven, in prachtige taal, soms wat bombastisch, maar alle 547 paginas onderhoudend. Een boek dat je aan het denken zet over je eigen standpunt ten opzichte van Europa.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Rob Schouten:’Grand Hotel Europa is met meeslepende verbeelding van onderwerpen van onze tijd echt een meesterwerk, briljant en rijk’. In Trouw, 5 januari 2019
  • Persis Bekkering: ‘De nieuwe Pfeijffer is een gezellig boek over Europa, liefde en toerisme (drie sterren)’. In de Volkskrant, 14 december 2018
  • Joost de Vries:’ De schrijver schrijft zijn boek.’ In de Groene Amsterdammer, 16 januari 2019
  • Youtube 1
  • Youtube 2

     

Zomervacht

Jaap Robben
N20-16
Uitgeverij De Geus, 2018, 316 p.

Lucien, de gehandicapte broer van de 13-jarige Brian zit (ligt schrijft Robben treffend) in een instelling. Als de verbouwing daar uitloopt krijgt pa het verzoek zijn zoon voor een maand of wat in huis te nemen. Pa heeft er geen trek in, tot hij hoort dat er een vergoeding tegenover staat. Geld kan pa wel gebruiken en hij heeft zijn jongste zoon Brai om voor Lucien te zorgen. De jongen komt dus naar huis: een stacaravan op een rommelig terrein waar, naast Brian en zijn vader, nog meer randfiguren wonen. Een soort Flodderomgeving. Het verhaal wordt verteld vanuit de Brian die met enige tegenzin, maar allengs liefdevoller, de zorg voor Lucien op zich neemt. Hij verschoont luiers, leert hem (weer) lopen, maakt de nodige ongelukken. De vader is onbetrouwbaar en onverantwoordelijk en toch geeft hij op zijn manier om zijn kinderen. De moeder is afwezig. De enige vrouw in het boek is Selma op wie Brian verliefd is en naar wie hij op zijn brommertje naar toe gaat en helaas Lucien vastgebonden alleen moet laten. De schrijver vertelt het verhaal in een eenvoudige goed bij de hoofdfiguur passende taal. Zijn schrijfstijl is recht voor de raap en aangrijpend. Je voelt de warmte, je bent op het armoedige terrein én je (her)kent de personen.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Bo van Houwelingen: ‘Elegante voorzetjes, geringe scoringsdrift (drie sterren)’. In: De Volkskrant, 21 september 2018 
  • Persis Bekkering: ‘Jaap Robben schrijft een roman die je langzaam de keel snoert’. In: De Volkskrant, 25 mei 2014
  • Eric de Rooij: ‘Poepluiers, pillen en puberliefde’. In: Literair Nederland, 9 oktober 2018
  • Mieke van der Weij, ‘Recensie Mieke: Zomervacht van Jaap Robben’. In: NCRVgids, 12 oktober 2018
  • Yolanda Entius: ‘'’Zomervacht' blijft wat aan de oppervlakte steken”. In: Trouw, 9 september 2018
  • Liliane Waanders: ‘Recensie: Zomervacht – Jaap Robben’. hanta.nl, 2 november 2018
  • Judith Eiselin: ‘Brian zit vanaf het begin met de gebakken peren’. In: NRC Handelsblad, 21 september 2018  Let op: link alleen toegankelijk voor abonnees van NRC Handelsblad

Gebroken wit

Astrid H. Roemer
N20-17
Uitgeverij Prometheus, 2019, 340 p.

Familiedrama over de geschiedenis van de familie Vanta in Paramaribo. Men is aan elkaar verwant als de kleuren van gebroken zonlicht. Terwijl oma Bee terugblikt op een veelbewogen leven zorgen haar kleindochters voor haar. Oma, haar dochters en kleindochters zijn sterke vrouwen waar de (afwezige) mannen maar schameltjes bij afsteken. Terwijl de oudere generatie veel te duchten heeft gehad van armoede, bedrog en misbruik is de jongste generatie op weg naar een beter leven. Dat leven speelt zich onder meer af in Nederland als Suriname op weg is naar de onafhankelijkheid. Geloofsverschillen komen aan bod als een katholieke kleindochter een relatie krijgt met een moslim. Uiteindelijk is ook van de laatste (klein)dochter bekend wie de vader is. Fraaie roman over generaties vrouwen in Suriname. Het is een smeltkroes van mensen en verhoudingen. Astrid Roemer gebruikt de samenlevingsstructuren die ze zelf zo goed kent. Bijzondere schrijfstijl, associatief, veel schakelingen tussen personages en tijdspers-pectieven.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Thomas de Veen: ‘Holland slokt alle dierbaren op’. In: NRC Handelsblad, 10 mei 2019
  • Maria Vlaar: ‘Hoe witter hoe geliefder’. In: De Standaard, 10 mei 2019
  • Femke Essink: ‘Een Newtonpendel van herinneringen’. In: De Groene Amsterdammer, 30-5- 2019
  • Rob Schouten: ‘Pulserend proza van Caribische Couperus, Astrid Roemer’. In: Trouw, 12-5- 2019
  • Persis Bekkering: ‘Door Gebroken wit van Astrid Roemer is het naoorlogse Paramaribo even heel dichtbij’. In: Volkskrant, 19 april 2019
  • Michiel van Kempen: ‘Vrouwelijk schrijven in het Caraïbisch gebied
    Stellingen en vooronderstellingen omtrent het werk van Astrid Roemer’. In: Vooys, 2016
     

Normale mensen

Sally Rooney
N20-18
Uitgeverij Ambo Anthos, 2019, 253 p.

In een Iers stadje zijn populaire Connell en teruggetrokken Marianne klasgenoten. Connells moeder is schoonmaakster bij die van Marianne en dat tekent de verhouding, maar niet voor altijd. Ze worden heel bijzonder voor elkaar. Als ze later allebei naar Trinity College in Dublin gaan, zijn de rollen omgedraaid, maar ondanks de duistere kanten van ieders persoonlijkheid blijft hun band. En dan blijkt dat zij elkaar veranderd hebben. Een razend knap geschreven coming-of-age-verhaal over klassen-verschil en slecht ouderschap, over macht over mensen en over Ierland. Over mensen die elkaar vrijlaten, die goed zijn voor elkaar. Genomineerd voor de Man BookerPrize.

Links genoemd in de leeswijzer

  • ‘The 100 best books of the 21st century’. In: The Guardian, 21 september 2019
  • Benjamin Secher: ‘“I have no idea if I'll write another book” – “Normal People” author Sally Rooney’. In: The Independent, 10 september 2018
  • Claire Armitstead en Johanna Thomas-Corr: ‘“The stakes were really high”: the stars bringing Sally Rooney's Normal People to TV’. In: The Guardian, 12 april 2020
  • Dwight Garner: ‘Sally Rooney’s “Normal People” Explores Intense Love Across Social Classes. In: The New York Times, 8 april 2019 (alleen voor abonnees)
  • Hans Bouman: ‘IJzersterke tweede roman van de piepjonge schrijfster Sally Rooney (vijf sterren)’. In: de Volkskrant, 19 oktober 2018 (mogelijk alleen voor abonnees)
  • Jan van Mersbergen: ‘Normale mensen’. 15 februari 2019
  • Jann Ruyters: ‘Met haar liefdesgeschiedenis ‘Normal People’ betoont Sally Rooney zich de stem van de snapchat-generatie’. In: Trouw, 14 oktober 2018
  • Joost de Vries, Ellen Deckwitz en Peter Buurman: ‘Podcast: Joost de Vries & Ellen Deckwitz over “Normal People”. In: De Groene Amsterdammer, 20 januari 2019
  • Jim Waterson: ‘BBC to film series based on Sally Rooney's hit debut novel’. In: The Guardian, 25 februari 2020
  • Lauren Collins: ‘Sally Rooney Gets in Your Head’. In: New Yorker, 7 januari 2019
  • Lauren Sarazen: ‘At 28, Sally Rooney has been called the voice of her generation. Believe the hype’. In: The Washington Post, 16 april 2019
  • Maura M. Lynch: ‘A Conversation With Sally Rooney’. In: STET Mag, 23 april 2018
  • Miriam Piters: ‘Er schuurt iets’. In: Tzum, 4 februari 2019
  • Philip Huff: ‘De schoonheid van afhankelijkheid’. In: De Groene Amsterdammer, 19 september 2018 (mogelijk alleen voor abonnees)
  • Rachel Cooke: ‘Has the booker prize lost its mojo?’. In: The Observer, 7 oktober 2018
     

Liefde, als dat het is

Marijke Schermer
N20-19
Uitgeverij van Oorschot, 2019, 203 p.

In deze roman komt liefde in al zijn vormen aan bod; romantiek, vriendschap, seksuele aantrekkingskracht, puberromantiek. Sev en David willen geen relatie en spreken dat ook naar elkaar uit. Maar wat dan wel? David is na twintig jaar huwelijk verlaten door Sev en is zijn identiteit kwijt. Hij stelt alles in het werk om zijn kinderen een warm gezin te bieden. Sev ontvangt David alleen bij haar thuis waardoor zij buiten zijn dagelijks leven blijft staan. In de speurtocht naar geluk van de hoofdpersonen maken we ook kennis met Terri, de ex-echtgenote van David en met haar nieuwe vriend. De impact die een scheiding vaak heeft op kinderen blijkt vooral als we Ally volgen, de jongste dochter. Aangrijpend verhaal over liefde en keuzes die gemaakt kunnen worden. Een prachtig opgebouwde roman, een zorgvuldige poëtische stijl, rake observaties en herkenbare personages.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Bo van Houwelingen: ‘Over de liefde schrijven is moeilijk, maar Marijke Schermer kan het vier sterren’ In: De Volkskrant, 30 augustus 2019
  • Miriam Piters: ‘Recensie: Marijke Schermer – Liefde, als dat het is’ Op: tzum 24 juni 2019 
  • Gerwin van der Werf: ‘Schrijfster Marijke Schermer zet aan het denken over de liefde’ Trouw  6-7-2019 

Huis in Brand

Kamila Shamsie
N20-20
Uitgeverij Signature, 2018, 288 p.

De viif hoofdpersonages van deze roman hebben allemaal een Brits-Pakistaanse achtergrond. Aneeka van bijna twintig, haar tweelingbroer Parvaiz en haar oudere zus Isma hebben op vrij jonge leeftijd hun ouders verloren. Parvaiz wordt min of meer verleid om naar het kalifaat in Syrië te gaan. Hij wil al snel terug naar Londen, maar dat blijkt niet zo eenvoudig. Eamonn, de zoon van minister Karamat van binnenlandse zaken, kan misschien hulp bieden. Het lijkt of Aneeka probeert om hem in te palmen. Huis in brand kan gezien worden als een moderne variant op Antigone, het toneelstuk van Sophocles. Het thema is loyaliteit: aan wie ben je trouw, aan jezelf, je familie, de staat, je afkomst, je geloof? Het boek laat zien hoe het de leden van twee verschillende hedendaagse moslim-families vergaat. Het is helder geschreven, spannend en actueel. Ondanks het heftige onderwerp leest het heel prettig.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Daphne van Rijssel. Hot or Not? In: Hebban, 16-5-2018
  • Fiep van Bodegom: Antigone in Karachi. In: De Groene Amsterdammer, 29-8-2018
  • Ellen de Bruin: Sophocles' Antigone, maar op z'n Pakistaans. In: NRC Handelsblad 18-6-2018
    Alleen toegankelijk voor abonnees van deze krant
  • Rob Schouten: De verscheurdheid van een gemeenschap in borende stijl. In: Trouw 22-7-2018
  • Koen Schouwenburg: Het politieke is persoonlijk. In: Tzum 18-7-2018
     

Lente

Ali Smith
N20-21
Uitgeverij Prometheus, 2019, 304 p.

Filmregisseur Richard treurt om de dood van een goede vriendin, scenarioschrijfster Paddy. Om zijn verdriet te verwerken maakt hij een reis naar Schotland. Hij kruist het pad van beveiligingsbeambte Brittany en de twaalfjarige vluchtelinge Florence. De roman heeft een bijzondere vorm. Het perspectief ligt wisselend bij deze drie personages, maar er staan ook andere teksten in. Onder meer vanuit de stem van het rechts-populistische deel van het volk. Door het hoofdverhaal heen worden allerlei andere verhalen gevlochten, uit de oudheid, volksverhalen en van Shakespeare. Ook Katherine Mansfield en Rainer Maria Rilke komen erin voor. Ali Smith is bezig een vierluik over de seizoenen te schrijven. Eerder verschenen de romans Winter en Herfst, die zeer lovend werden ontvangen. Ook Lente is een heel knap geschreven boek van grote schoonheid. Het is grillig en speels en boeit qua vorm, taal, ideeën en urgentie.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Bouman: ‘Vierluik van Ali Smit is actueel en tijdloos tegelijk’. In: De Volkskrant, 28 juni 2019
  • Sam Jordison: ‘Not the Booker: Spring by Ali Smith review – topical but not plausible’. In: The Guardian, 23 september 2019
  • Ali Smith. In: Wikipedia (English)
     

Zomerlicht en dan komt de nacht

Jón Kalman Stefánsson
N20-22
Uitgeverij Ambo Anthos, 2018, 238 p.

De alleswetende verteller neemt ons mee naar het kleine dorp (Wij) in het noorden van IJsland. In dat geïsoleerde dorp waart de schrijver rond op zoek naar verhalen; ontregelende vertellingen over al te menselijke daden en drijfveren. We ontmoeten de verschillende personages, en wat ze gemeen hebben is het dorp, maar het zijn ook personages die op zichzelf staan en zo invloed hebben op het dorp. Zo is er de directeur van de breifabriek - het verhaal waarmee het boek opent -, die opeens de man is die de hemel nader was dan de aarde. Hij komt terug uit de hoofdstad en spreekt opeens vloeiend Latijn. Hij geeft alles op om eerste drukken van wetenschappelijke boeken te kopen en de sterren te bestuderen: voortaan is hij de Astronoom. Een bizar verhaal en ook voor de dorpelingen is het wat excentriek, maar in het kalme proza van Stefánsson en door de nuchterheid van de dorpelingen wordt het geaccepteerd. De verhalen zitten vol uitgeschreven observaties en ideeën in prachtige zinnen aaneengeregen. Prijzen: Nordic Council Literature Prize, de Per Olov Enquistprijs en met dit boek de IJslandse literatuurprijs.

Links genoemd in de leeswijzer

  • In februari werd Zomerlicht, en dan komt de nacht getipt door het boekenpanel van De Wereld Draait Door
  • Het interview met Jón Kalman Stefánsson op Tzum gaat niet over zijn roman Zomerlicht, en dan komt de nacht, maar is wel interessant voor wie meer wil lezen over de schrijfwijze en visie van de auteur
  • Sofie Messeman: ‘Ontregelde IJslandse vertellingen’. Op de website van Trouw, 08 april 2018
  • Guus Bouer: ‘Interview: Jón Kalman Stefánsson over het verhaal van Ásta’. Op de website van Tzum.info, 09 juni 2019
     

De jongens van Nickel

Colson Whitehead
N20-23
Uitgeverij Atlas Contact, 2019, 268 p.

Het zijn de beginjaren van de burgerrechtenbeweging en de zestienjarige Elwood Curtis gaat zijn toekomst vol vertrouwen tegemoet. Totdat hij vanwege een vergissing op de Nickel Academy belandt. Met name de zwarte jongens worden aan het sadisme van hun witte bewakers uitgeleverd. In deze ellende is er voor Elwood één houvast: zijn vriend Turner, die geen enkele ambitie koestert, behalve ontsnappen uit Nickel. Een hartverscheurend verhaal, een verborgen stukje geschiedenis dat onder je huid kruipt. Hoewel gruwelijkheden veelvuldig in het boek voorkomen worden ze niet tot in detail beschreven, eerder suggestief met weinig woorden. Door de buitengewone structuur van de roman krijgt veel van wat eerder voorgevallen is aan het eind een heel andere betekenis. Ook filosofisch is het boek boeiend en kan mooie discussies opleveren, uitspraken van Martin Luther King in relatie tot het leven op Nickel én het leven in het algemeen.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Hans Bouwman 'Colson Whiteheads nieuwe roman De Jongens van Nickel is een victorie'. In: De Volkskrant, 21 juni 2019 (alleen toegankelijk voor abonnees van deze krant)
  • Wiebren Rijkeboer 'Raciale vertelling'. In: Tzum literair weblog, 4 september 2019
  • 'De verdwenen jongens van de tuchtschool'. In NRC, 13 juni 2019 (alleen toegankelijk voor abonnees van deze krant)
  • Jeroen Vullings 'Colson Whitehead toont opnieuw hoe kortgeleden gruwelijk onrecht plaatsvond'. In: Vrij Nederland podcast Republiek der Letteren, 7 juli 2019
  • Tais Vezo 'Interview met Colson Whitehead'. In: Magazine De club van echte lezers, no.3, Uitgeverij Atlas Contact, 2019
Voor de liefhebber die het Engels machtig is, zijn er veel informatieve Engelstalige artikelen en websites: