Interview met Helga Visser

17 mei 2017

In de hal van de Rozet, bibliotheek en kunstencentrum in Arnhem, vinden we een rustige plek om met elkaar van gedachten te wisselen over de filosofiegroep waar Helga Visser lid van is. Dat is een bijzondere groep, want het is de eerste Senia filosofiegroep in Nederland! En daar is ze trots op. Ruim drie jaar geleden startte de groep met twaalf deelnemers; na een jaar van wisselingen ontstond de huidige groep; zes vrouwen en twee mannen, die maandelijks bijeen komen. “Acht volwassenen die de liefde voor de filosofie delen”, vertelt Helga. “Langzamerhand is er openheid, ruimte en respect ontstaan.”

Heldere kaders

Belangrijk, zegt Helga, is het scheppen van heldere kaders. Niet dat de groep zo gestructureerd verloopt. Integendeel. Er is geen voorzitter, geen leider, alleen bij toerbeurt een procesbewaker. Deze let een beetje op of iedereen de tijd krijgt en er niet teveel wordt afgeweken van het onderwerp. Met name van belang vindt Helga de eerste ronde bij het bespreken van een nieuw boek. Ieder krijgt alle tijd en ruimte om te vertellen hoe het boek is ervaren. De anderen luisteren en interrumperen niet. Daarna komt er vanzelf een gesprek op gang. Waarbij ook vaak de huidige politieke en maatschappelijke problemen op tafel komen. In Helga’s groep wordt elk boek in twee bijeenkomsten besproken. De eerste bijeenkomst is een open “brainstorm” ; in de tweede kiest iedereen een paar vragen uit de leeswijzer.

Filosofie als levenskunst

”Het lezen en bespreken kan aanzetten tot andere keuzes of het geven van andere prioriteiten in het leven”, zegt Helga. “Persoonlijke ervaringen kunnen worden gedeeld; filosofie is ook levenskunst”. Helga vindt het opvallend dat in haar groep de eerste jaren werd gekozen voor meer klassieke filosofen of andere stromingen, zoals bijvoorbeeld oosterse filosofie. In het afgelopen jaar kwamen juist meer moderne filosofen aan bod. “Tenslotte leven we in deze tijd, waarin we te maken hebben met zaken als communicatie via sociale media, privacyproblemen en wereldwijde globalisering”.

 Zachte woorden

Helga is muzikaal en schrijft graag cabaretliedjes. “Daarbij is het vinden van het juiste woord heel belangrijk” vertelt ze. “ De kern proberen te vinden van wat je wilt zeggen. En dat geldt natuurlijk ook voor een filosofiegroep waarbij het  nadenken zo voorop staat”.  Helga kiest voor zachte woorden. “Die verbinden en geven de ander de ruimte om te reageren. In alle openheid en respect voor elkaars verschillende achtergronden.”

Het interview krijgt een andere wending. Een jazzpianist schuift achter de in de hal staande piano en gaat ons gesprek begeleiden. Nu lokken niet woorden uit tot handelen, maar de muziek. Helga kruipt even later ook achter de piano en speelt een jazzy liedje. Een leuk einde van een bijzondere ontmoeting.

Ria Hullegie