Boekenlijst geschiedenis
Seizoen 2012-2013
Op deze pagina vindt u de titels die nieuw zijn op de boekenlijst geschiedenis, voor het seizoen 2012-2013. Elk jaar voegen we zo'n 10-15 nieuwe boeken toe aan de lijst waaruit leesgroepen geschiedenis kuknnen kiezen
Zie ook de boekenlijst waarvoor in 2010 en 2011 leeswijzers gemaakt zijn
De complete boekenlijst, dus met alle titels waarvoor leeswijzers beschikbaar zijn, vindt u hier als pdf-bestand.
Hoe verder
De contactpersonen van de leesgroepen hebben de nieuwe boekenlijst eind maart toegestuurd gekregen. Aan de groepen verzoeken we om hun boekenkeuze voor 1 juli a.s. door te geven via de mail die ze ontvangen.
Orlando Figes - De Krimoorlog of de vernedering van Rusland
In De Krimoorlog geeft Figes een even boeiend als huiveringwekkend relaas van een gruwelijke strijd op het schiereiland De Krim, waar een machtige coalitie van Britse, Franse en Turkse troepen ten strijde trokken tegen de Russische expansiedriften. Hij besteedt uitvoerig aandacht aan de godsdienstige achtergronden van het conflict en van de historische en politieke ontwikkelingen achter deze oorlog. Hij beschrijft hoe deze oorlog de eerste, geïndustrialiseerde oorlog was met soms duizenden slachtoffers op 1 dag. Ook nieuw waren de verslagen van oorlogscorrespondenten in Britse kranten. De ‘vergeten’ oorlog is met dit boek weer helemaal terug in de publiciteit.
G12-01 | Amsterdam 2011 | 582 blz.
Peter van Dam - Staat van verzuiling. Over een Nederlandse mythe
Wie aan Nederlandse geschiedenis denkt, denkt aan verzuiling: katholicisme, protestantisme, liberalisme en socialisme: 4 stevige zuilen die het dak dragen waaronder alles vastligt. De schrijver laat zien dat dit beeld een misleidende mythe is en dat het verzuilde Nederland geen starre maatschappij was, maar een dynamisch land. Ook weerlegt hij het idee dat de verzuiling een uniek Nederlands verschijnsel was. Ook toont hij aan dat zelfs de ‘ontzuiling’ een mythe is. Zijn slotconclusie is dat de verzuilingsmythe niet alleen ons beeld van de geschiedenis, maar ook discussies over de toekomst heeft kromgetrokken.
G12-02 | Amsterdam 2011 | 156 blz.
Wim van den Doel - Zover de wereld strekt. De geschiedenis van Nederland overzee vanaf 1800
In dit boek is er aandacht voor de overzeese geschiedenis van Nederland. Nog geen honderd jaar geleden stond meer dan de helft van de wereldbevolking onder Europees koloniaal bestuur. Ondanks het feit dat Nederland een klein landje was, behoorden de Lage Landen tot de drie grootste koloniale mogendheden. De schrijver gaat in op de vraag waarom Nederland zo’n belangrijke rol wist te spelen in de Europese expansie overzee. Verder vertelt hij onder meer over de betekenis die de zogenaamde wingewesten hadden voor de ontwikkeling van de eigen samenleving.
G12-03 | Amsterdam 2011 | 506 blz.
Homerus - Odyssee
In de Odyssee gaat het over de laatste 41 dagen van de tien jaren durende omzwervingen van de held Odysseus - de bedenker van de list met ‘het paard van Troje’ - die zich de haat van de zeegod Poseidon op de hals heeft gehaald. De godin Athena blijft hem echter wel steunen: zij stelt alles in het werk om Odysseus een behouden thuiskomst te bezorgen.
Zelfs wie het verhaal nooit in zijn geheel heeft gelezen kent wel een van de fantastische avonturen van de listige Odysseus, de gekwelde Griekse held die na de val van Troje jaren moest rondzwerven voor hij zijn vrouw, zoon en vaderland zou terugzien.
G12-04 | Aanbevolen vertalingen: van A.D. Leeman of M.A. Schwartz
Luuc Kooijmans – Het orakel. De man die de geneeskunde opnieuw uitvond: Herman Boerhaave
Boerhaave (1668 – 1738) was de beroemdste arts van zijn tijd en ook vandaag geldt hij nog als een belangrijk vernieuwer van de geneeskunst. Hij onderscheidde zich door een proefondervindelijke wijze van werken en een moderne didactische aanpak waardoor veel buitenlandse studenten zijn colleges in Leiden kwamen volgen. Universiteiten in Duitsland en andere landen namen in hun medisch onderwijs zijn opvattingen over en aan het eind van zijn leven hadden bijna alle Europese vorsten een lijfarts die bij Boerhaave had gestudeerd. Een reputatie als excellent arts was niet voldoende: hij maakte internationaal ook naam als bioloog en chemicus. Opmerkelijk is dat ondanks groot maatschappelijk en materieel succes Boerhaave zich verbonden bleef voelen met het christelijk-orthodoxe milieu waaruit hij afkomstig was. De werelden van de wetenschap en de godsdienst hield hij gescheiden. Historicus Luuc Kooymans legde dit boeiende leven vast in een zeer leesbaar boek.
G12-05 | Amsterdam 2011 | Uitgeverij Balans | 356 blz.
Arlette Kouwenhoven - De Fehrs, Kroniek van een Nederlandse mennonietenfamilie
“Met God van Krim tot Canada” was de kop boven de recensie in NRC Handelsblad (15-1-2012). Dit geeft slechts een deel weer van de lotgevallen van vele generaties van de doopsgezinde familie Fehr; deze nazaten van de Nederlandse wederdopers weken uit naar Pruisen, vervolgens naar de Oekraïne, vandaar naar de Canadese prairies en ze wonen voorlopig in de woestijn van Noord-Mexico. De antropologe Arlette Kouwenhoven beschrijft hoe deze door geloof samengebonden familie, evenals hun broeders en zusters van de Amish, zich staande houden te midden zulke wisselende omstandigheden. Het vasthouden aan de archaïsche leefwijze en de bereidheid zich opnieuw te vestigen in een te ontginnen gebied loopt als een rode draad door deze familie-kroniek.
Met het motto van Menno Simons: ‘Leven in de wereld, maar niet van de wereld’, leeft men in de verwachting van verlossing na de dood. Een inkijk in een wereld die ons veelal vreemd is.
G12-06 | Uitgeverij Atlas 2011 | 246 blz.
Emiel Lamberts - Het Gevecht met Leviathan. Een verhaal over de politieke ordening in Europa, 1815-1965
Het verzet tegen de staatsalmacht heeft een belangrijke weerslag gehad op de politieke vormgeving van de Europese samenleving in de 19e eeuw. Conservatieve en katholieke kringen vonden elkaar om een tegenwicht te bieden tegen al te grote machtsaspiratie van het liberalisme en de gecentraliseerde natiestaat. De Oostenrijkse topdiplomaat Gustav von Blome speelde een hoofdrol in de Zwarte Internationale, een geheime lekenorganisatie in dienst van het Vaticaan en in de Unie van Fribourg, een richtinggevende sociale denktank; hij bracht een verbinding tot stand tussen conservatisme en wat later de christendemocratie werd genoemd.
G12-07 | Amsterdam 2011 | 428 blz.
Jaap de Moor - Generaal Spoor. Triomf en tragiek van een legercommandant
Generaal Spoor (1902-1949) was tot zijn plotselinge dood in 1949 bevelhebber van de Nederlandse troepen in Nederlands-Indië. Voor de een was hij een conservatieve houwdegen, voor de ander een inspirerende aanvoerder, maar hij was hoe dan ook een uitzonderlijk legerofficier. De rol van Simon Spoor tijdens de dekolonisatie van Nederlands-Indië, 1945-1949, is omstreden. Hij probeerde de besluitvorming in parlement en kabinet naar zijn hand te zetten, waartoe hij als militair niet gerechtigd was. Hoe zat het nu eigenlijk met de ideeën van Spoor over politiek en militair leiderschap? En wat is er waar van de geruchten over zijn niet-natuurlijke dood? Deze biografie vertelt het verhaal van een intellectueel begaafde, artistiek aangelegde en toegewijde militair, die zich voor alles heeft ingezet voor de belangen van zijn vaderland. Het boek werd genomineerd voor de Libris Geschiedenis Prijs 2011.
G12-08 | Amsterdam 2011 | 461 blz.
Marga van Praag en Ad van Liempt - Jaap en Max - het verhaal van de broers Van Praag
‘Geen pech hebben is al mazzel genoeg’. Het levensverhaal van Jaap en Max van Praag. Zoals door Marga van Praag en Ad van Liempt vastgelegd, geeft ons inzicht in tal van facetten van de Nederlandse samenleving na de Tweede Wereldoorlog. We zien de dilemma’s van hen die overleefden, zich in het Nederland van de wederopbouw een plaats moesten bevechten, hetzij in de wereld van het radio amusement, hetzij in de wereld van het voetbal, hetzij als ondernemer. Veel prachtige verhalen die vaak een aangrijpend tijdsbeeld bieden, zonder dat de grote lijn uit het oog verloren wordt door de vaardige Ad van Liempt.
G12-09 | Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar 2011 | 302 blz.
Yvonne Scholten - Fanny Schoonheyt. Een Nederlands meisje strijdt in de Spaanse Burgeroorlog
In dit boek schildert journaliste Yvonne Scholten een opmerkelijk portret van een bijzondere vrouw. Fanny Schoonheyt (1912-1961) is in alle opzichten haar tijd ver vooruit. Zonder veel vooropleiding zal ze als journaliste en fotografe in haar onderhoud voorzien, vechten in de Spaanse Burgeroorlog, een vliegbrevet halen, diepzee duiken en ongehuwd moeder worden. En passant wordt de lezer meegevoerd naar de Spaanse Burgeroorlog en de jaren 30. Een persoonlijke geschiedenis in een historisch kader.
G12-10 | Meulenhoff 2011 | 291 blz.
Familiegeschiedenissen
Is het geschiedenis of is het literatuur? Er verschijnen veel boeken waarin de auteur de eigen familiegeschiedenis aan onderzoek onderwerpt. Voor de leesgroepen zijn ze interessant als ze niet alleen de familiegeschiedenis weergeven maar ook een breder tijdsbeeld schetsen.
Jannetje Koelewijn - De hemel bestaat niet. Over het leven van mijn ouders.
In dit boek geeft de schrijfster een eerlijk en indringend beeld van het leven van haar ouders en vooral van hun relatie. Tegelijkertijd beschrijft ze een stukje naoorlogse geschiedenis dat bij velen nog vers in het geheugen ligt. Grote thema’s zoals de groeiende welvaart, de opkomst van het feminisme en de secularisering vormen het decor waartegen het leven van het echtpaar Koelewijn zich afspeelt. Een boek om in één adem uit te lezen.
G12-11 | Amsterdam/Antwerpen 2011 | 272 blz.
Joosje Lakmaker - Voorbij de Blauwbrug. Het verhaal van mijn Joodse grootvader.
Dit boek is een eerbewijs aan Leman Lakmaker (1885-1942), de grootvader van de schrijfster. Opgegroeid in de verpauperde Jodenbuurt van Amsterdam weet hij zich te ontworstelen aan zijn milieu en ‘voorbij de Blauwbrug’ te komen. Hij ontwikkelt zich tot onvermoei-baar propagandist van de literatuur en van het socialisme. Het leven van Leman Lakmaker voert ons vanuit een persoonlijk perspectief door vijftig jaar vooroorlogse geschiedenis die eindigt in Auschwitz.
G12-12 | Wereldbibliotheek Amsterdam 2008 | 308 blz.